Thích Học Toán

Nụ cười

with 14 comments

Trích từ “Alain nói về hạnh phúc”, bản dịch của Cao Việt Dũng, Nguyễn Vũ Hưng và Hồ Thanh Vân.

*****

Tôi cho rằng tâm trạng buồn rầu vừa là nguyên nhân vừa là kết quả, thậm chí tôi còn nghiêng về hướng cho rằng phần lớn bệnh tật có là do chúng ta bỏ quên phép lịch sự mà ra. Ý tôi muốn nói đến sự hung bạo của cơ thể con người lên chính nó. Cha tôi đã có thời gian để quan sát súc vật trong công việc của mình (1), thấy rằng tuy chịu cùng những điều kiện như con người và có xu hướng lạm dụng ngang với con người, súc vật ít đau ốm hơn người. Điều đó làm ông kinh ngạc. Ấy là vì con vật không có tâm trạng, ý tôi muốn nói đến cáu giận, mệt mỏi, hay chán chường, những cái do chính tư duy con người dung dưỡng. Ví dụ, ai cũng biết rằng đầu óc ta tức tối vì khó ngủ lúc nó muốn ngủ, và chính sự căng thẳng ấy làm cho nó mất ngủ. Những khi khác, lo lắng những gì tệ hại nhất, đầu óc để cho những ảo tưởng đen tối chi phối và và gây nên một tâm trạng lo âu, cái cản trở quá trình lành bệnh. Chỉ cần trông thấy cái cầu thang là tim ta đột nhiên thắt lại, vì một hiệu ứng tưởng tượng bóp nghẹt hơi thở, đúng vào lúc mà ta cần thở thật nhiều. Còn cáu giận đúng là một dạng bệnh tật, giống như ho, người ta thậm chí còn có thể xem ho như một loại bực tức. Mặc dù ho có nguyên nhân ở trong tình trạng cơ thể, nhưng trí tưởng tượng mong chờ cơn ho và có khi còn đi tìm nó, với ý tưởng điên rồ muốn giải thoát khỏi cơn bệnh bằng cách làm cho nó trầm trọng thêm, y hệt như những người gãi ngứa. Tôi biết là con vật cũng gãi, đến mức tự hại mình, nhưng con người độc quyền trong cái khả năng nguy hiểm là biết gãi bằng tư duy, một cách trực tiếp, bằng cảm xúc của mình mà kích động tim và làm tăng huyết áp.

Tạm bỏ qua cảm xúc vì không phải cứ muốn là ta có thể thoát khỏi chúng. Người ta chỉ làm được điều đó bằng nguyên tắc đường vòng, như một người đủ khôn ngoan để không theo đuổi danh vọng, để khỏi bị cuốn tới chỗ ham hố nó. Tâm trạng buồn rầu trói chặt ta, bóp nghẹn, chẹt cổ ta bằng cái hiệu ứng duy nhất mà chúng ta có trong tình trạng của một cơ thể hướng về nỗi buồn và dung dưỡng nỗi buồn ấy. Người đang buồn chán có cách ngồi, đứng, nói năng đặc trưng để dung dưỡng nỗi buồn chán. Kẻ cáu giận thì gò mình lại theo một cách khác, còn kẻ chán nản lại nới lỏng, tôi có thể nói gần như buông lỏng cơ bắp được chừng nào hay chừng ấy, thay vì tự cho mình một phiên xoa bóp cho ra trò, cái mà cơ thể anh ta đang cần.

Phản ứng chống lại tâm trạng tuyệt nhiên không phải là chuyện đánh giá, đánh giá không làm được gì cả. Cái ta cần làm là thay đổi thái độ và cử chỉ một cách hợp lý, bởi vì các cơ hoạt năng là phần duy nhất của cơ thể mà ta có thể kiểm soát. Mỉm cười, nhún vai, là những động tác quen thuộc chống lại sự lo lắng. Xin lưu ý rằng những vận động rất dễ này có thể làm thay đổi tức thì tuần hoàn nội tạng. Ta có thể thoải mái duỗi mình và tự làm cho mình ngáp, đây là bài thể dục chữa lo lắng và bồn chồn tốt nhất. Thế mà kẻ nôn nóng không biết cách giả bộ dửng dưng, giống như người mất ngủ không biết cách giả vờ ngủ. Ngược hẳn lại, tâm trạng tồi tệ tự nó nói với nó, tự nó dung dưỡng nó. Thiếu đi sự khôn ngoan, ta phải viện tới phép lịch sự, chúng ta phải tìm đến nghĩa vụ mỉm cười. Đấy là lý do tại sao mà ta lại thích giao du với những người bàng quan đến thế.

20 tháng tư 1923

 

(1) Cha của Alain làm nghề chăn ngựa.

Advertisements

Written by thichhoctoan

28/01/2013 lúc 16:36

Posted in Sách

Tagged with

14 phản hồi

Subscribe to comments with RSS.

  1. cam on ve bai trich ma gs chia se.Noi dung noi ve trang thai tam ly rat hang quen thuoc nhung su phan tich thi that sau sac no lam nguoi doc it nhat la chau phai nhin lai…da gs co the cho chau biet nick facebook cua con gai gs duoc chu ah.cam on gs

    lee hoang

    28/01/2013 at 18:17

  2. Em nghĩ lịch sự với người khác thì hầu như ai cũng làm được. Nhưng lịch sự với chính bản thân mình thì vô cùng khó. Nghệ thuật là ở chỗ làm sao để luôn lịch sự với chính mình. Thiếu sự khôn ngoan, có lẽ điều người ta cần chính là những chuẩn mực cư xử.

    Cảm ơn Hòa Thượng vì bài viết rất hay ạ.

    vtlearnstoblog

    29/01/2013 at 01:13

    • “Em nghĩ lịch sự với người khác thì hầu như ai cũng làm được. Nhưng lịch sự với chính bản thân mình thì vô cùng khó.”

      Chắc tại sợ người khác, hơn là sợ bản thân mình?

      hmhoang

      29/01/2013 at 13:13

      • Cụ Hinh nói đúng ạ, theo cái cách rõ ràng nhất. Em ngồi nghĩ luẩn quẩn về tương quan giữa
        “người” và “mình” rồi thấy thật khó mà tách biệt được hai thứ, nên em lười chẳng nghĩ nữa 🙂 Có lẽ đồng minh lớn nhất và cũng là kẻ thù lớn nhất của mỗi người là chính bản thân mình. Chỉ là đôi khi mình không phân biệt được đâu là “ta” đâu là “địch”.

        vtlearnstoblog

        29/01/2013 at 16:04

  3. Reblogged this on Kurutta Kodomo.

    kuruttakodomo

    29/01/2013 at 04:16

  4. Dieu ma goi la^phep lich su^chi kho khan de co cho ban than khi no la lich su gia tao vi kho ma tu danh lua duoc cam xuc.Nhung dung duong tam suy nghi ta bang cach nhin nhan thuc te va huong toi tinh lac quan de tao nen^phep lich su^thi la loi ich dich thuc de kiem tim.hi(Chau luon ham mo gs!)

    lee hoang

    29/01/2013 at 04:53

  5. HT kiếm ra cuốn Radio thật là đơn giản chưa? nếu cần HT cho địa chỉ ở VN Uyeen gửi cuốn đó cho. Mail theo địa chỉ z*………..@yahoo.com

    uyen

    29/01/2013 at 05:39

  6. Đức Phật đản sinh nói:”Thiên thượng thiện ha duy ngã độc tôn”; nhiều người dịch :”trên trời dưới trời Đức Phật tôn quí nhất” ! Song có dịch khác là: “Trên trời dưới trời, được sinh ra làm người là tôn quí nhất” – Khác nhau ở chữ “ngã” là ta hay là bản chất của việc được sinh ra ở đời này ?
    Mt cũng lờ mờ lắm nên hỏi cả làng THT! Nếu theo hướng 2 thì nên luôn có nụ cười khi còn hiện hữu ! Đúng ko ạ ?

    Mt

    29/01/2013 at 06:39

    • Làm sao mà Mt biết được đó là “Đức Phật đản sinh nói”, hay là “người nào đó nói rằng Đức Phật đản sinh nói”?

      hmhoang

      29/01/2013 at 14:09

  7. Đức Phật cả một đời thuyết pháp có nói một chữ nào đâu !, Mt “cảm mà biết” thôi ! Cũng có khi tưởng tượng ra nữa ! hi hi . . .”Phật tại tâm” mà cứ gì phải nghe ! Chẳng thế mà yếu quyết Thiền tông có câu: “Bất lập văn tự . .” sao ? Chưa làm HĐ giám khảo mà chất vấn khiếp quá ! ha ha . . .(cười rùi nhé !)
    Hôm rồi qua cầu Long biên chợt nghe mấy câu ai đó hát thoảng trong gió Bấc:
    “Sông Hồng chầm chậm
    Một dòng huyết đỏ
    Gió lạnh lạnh ghê
    Chỉ nhớ 2 kẻ sĩ xưa ném chữ xuống sông mà dẹp tan loài thuỷ quái
    Sông Hồng chầm chậm…” (lại ko cười được nữa ! “Trùm chăn” chăng ?)

    Mt

    30/01/2013 at 02:14

  8. THT trích một đoạn văn ngắn mà có đủ: Tham, Nộ, Ái và cách mà một người phương Tây vượt qua bằng “Nụ cười”; Phật giáo nguyên thuỷ gọi nó là Tam độc và dùng “Giới, Định, Tuệ” vượt qua bằng Thiền. Thật ra Tam độc thường trực trong mỗi người và có cả tác dụng giải thoát (kinh Duy Ma Cật viết:”Tham Nộ Ái là Phật tánh, thể nó phổ quát dụng nó giải thoát”) – Thế thì nó xấu chăng ?
    Theo Mt thì Tham cũng nên thoả mãn nhưng cần có giới hạn để ko chiếm cái của người khác; Nộ cũng nên hét lên để ko stress sau đó tính sau; Ái thì rõ rồi nhưng cũng nên dùng trí tuệ để ko rơi vào u mê.
    Một đoạn văn ngắn mà nói được cái mà người phương Tây đối mặt ko khác người phương Đông tuy khác cách vượt qua, thì thật cô đọng ! Hmhoang có ý “vui vẻ” gì ko ?

    Mt

    31/01/2013 at 03:43


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: