Thích Học Toán

Archive for the ‘Đối thoại’ Category

Cải cách chính mình

Bài của Mai Lâm và Quý Hiên đã đăng trên báo Tiền phong số Tết Giáp Ngọ.

Trao đổi với Tiền Phong nhân dịp đón xuân Giáp Ngọ, GS Ngô Bảo Châu chia sẻ:

Hiểu theo một nghĩa nào đó thì bản thân tôi cũng là người trong cuộc nên hiểu rất rõ việc dạy học hay làm chính sách giáo dục không hề đơn giản. Vì vậy chúng tôi không có có ý định áp đặt hay gây rối trí các nhà quản lý, cũng như không muốn chứng tỏ rằng “tôi đúng” và “anh sai”.

Chúng tôi chỉ muốn dành thời gian và công sức một cách hoàn toàn thiện nguyện để nghiên cứu hiện trạng giáo dục nước nhà, so sánh với giáo dục của các nước, và đưa ra một số ý kiến.

Tôi tin rằng đây là thời điểm thích hợp để góp ý kiến xây dựng bởi nhà nước đang tiến hành xây dựng các chính sách nhằm đổi mới toàn diện căn bản giáo dục và đào tạo.

Ngoài nhóm Học Thế Nào hiện nay có nhiều nhóm dân sự cùng tham gia tìm đường đổi mới giáo dục. Giáo sư nghĩ thế nào về việc này?

Tôi nghĩ sự xuất hiện của các nhóm dân sự trong lĩnh vực giáo dục đào tạo là một dấu hiệu tích cực. Điều quan trọng là làm như thế nào để có những nhóm xã hội dân sự hoạt động tích cực, hiệu quả và lành mạnh!

Giáo sư có hy vọng lắm vào hướng đi của các nhóm dân sự hiện nay?

Nhóm có tuổi đời lâu năm nhất hiện là nhóm Cánh Buồm của thầy Phạm Toàn. Tôi nhìn thấy nhiều tín hiệu tích cực ở nhóm đó. Trước hết, nhóm đã tồn tại với thời gian, và ở đâu cũng vậy, đây là điều khó nhất.

Anh làm được điều gì đó và nó tồn tại được 5 – 6 năm đã là một cái đáng kể! Thứ hai là nhóm có sản phẩm, dù sản phẩm đó có thể có người thích, có người không thích. Cá nhân tôi đã đọc những bộ sách đó và tôi thích, chỉ thắc mắc là có dễ dạy hay không, nhưng đây là chuyện khác.

Tôi nhận thấy có sự đầu tư suy nghĩ, nghiên cứu trong những cuốn sách của nhóm. Như vậy hướng đi của nhóm Cánh Buồm không phải bàn nữa, họ đặt ra mục tiêu làm sách giáo khoa theo tư tưởng giáo dục của họ và hiện đã đi được quá nửa quãng đường.

Câu hỏi hiện thời là liệu họ còn miệt mài bao lâu nữa đi con đường đó? Sản phẩm của nhóm được những người làm giáo dục, được xã hội đón nhận thế nào?

Theo quan sát của tôi thì dường như chưa được đón nhận lắm. Nhưng điều này chưa chắc đã phản ánh được chất lượng công việc của họ.

Tôi nghĩ trong lĩnh vực giáo dục, tinh thần bảo thủ rất lớn. Cái đó không hẳn đã là xấu, nhiều khi người ta không biết cái tốt hơn nom như thế nào nên cứ phải chờ vào thời gian.

Ở Việt Nam từ lâu đã có loại hình đào tạo mở nhưng dường như không hiệu quả, thậm chí còn nhiều suy nghĩ tiêu cực khi nói đến “đào tạo từ xa”, “đào tạo mở”? GS nghĩ thế nào về xu hướng giáo dục trực tuyến mà Giáp Văn Dương đang tiếp cận?

Tôi đồng ý là không ít những mô hình giáo dục trực tuyến, giáo dục qua mạng đi theo hướng tiêu cực, nói một cách cực đoan là “mua bán bằng cấp”.

Nhưng hướng mà Giáp Văn Dương đang làm không hề như thế. Giáp Văn Dương là một người đầy nhiệt huyết. Anh Dương mong muốn tạo một con đường chuyển tải tri thức của nhân loại đến với người Việt. Theo tôi, mong muốn này rất đáng trân trọng. Cách mà Giáp Văn Dương làm là xây dựng cổng mở Giapschool. Dương có thành công hay không? Hiện tại chưa có gì chắc chắn, bởi còn nhiều điều Dương phải chứng minh, nhiều việc phải làm.

Nhưng việc đầu tư cho giáo dục trực tuyến như Giáp Văn Dương có quá phiêu lưu?

Tôi nghĩ đó là một cuộc chơi, là một sự cá cược mà trong đó hàm chứa thất bại lớn nhưng mà phần thưởng, nếu thành công, cũng rất lớn. Cái mà tất cả chúng ta đều đồng ý là giáo dục trực tuyến sẽ thay đổi, nhưng thay đổi ra sao và phải làm như thế nào thì tất cả mọi người đều mù mờ…

Không chỉ Việt Nam mà thế giới cũng rất mù mờ, chưa ai biết mô hình nào sẽ tồn tại với thời gian? Làm thế nào để trực tuyến mà không phải là ảo? Làm sao để người ta vẫn đi học thật? Chắc chắn còn phải tiếp tục qua vài lần lột xác nữa chúng ta mới thấy rõ được diện mạo thực sự của giáo dục trực tuyến. Không còn cách nào khác là phải làm rồi mới biết được nó thế nào.

Theo tôi biết, ở Việt Nam hiện không chỉ có Giáp Văn Dương mà còn có một số nhóm khác tác động vào giáo dục qua con đường trực tuyến. Nhóm của Lê Anh Vinh (người trẻ nhất vừa được phong hàm Phó Giáo sư năm 2013 – PV) chẳng hạn.

Dù cách làm của nhóm này có lẽ truyền thống hơn nhưng tôi nghĩ cũng rất tốt. Giáp Văn Dương và những nhóm làm giáo dục trực tuyến không còn cách nào khác là kiên trì đi theo con đường mà họ đã tự lựa chọn cho mình, mặt khác luôn luôn phải sẵn sàng để tự cải cách nếu cảm thấy cách đang làm có gì đó chưa ổn.

Nghĩa là khi phải đối mặt với thất bại thì phải dũng cảm thay đổi cách mình làm, vì rõ ràng chưa có gì chứng tỏ những cách làm như của Giáp Văn Dương, của nhóm Lê Anh Vinh, của nước ngoài như Khan- Academy… là những mô hình tương lai.

Tôi nghĩ tất cả chúng ta đang ở trong phòng thí nghiệm. Và như vậy chắc chắn sẽ có nhiều thất bại, nhưng cũng sẽ gặt hái rất thành công. Để làm sao tồn tại cho đến khi mô hình giáo dục trực tuyến ổn định và được công nhận một cách phổ quát thì những người đi theo con đường đó phải kiên nhẫn, đồng thời luôn luôn phải suy nghĩ thay đổi cách làm của mình theo mô hình chung của thế giới.

Advertisements

Written by thichhoctoan

04/02/2014 at 22:13

Posted in Đối thoại

Đổi mới giáo dục theo cách riêng

Bài của Tuệ Nguyễn và Lê Đăng Ngọc, đã đăng trên Báo Thanh Niên 1/1/2014.

Không hẹn mà gặp, cả phóng viên lẫn cộng tác viên của Thanh Niên đều chọn Giáo sư Ngô Bảo Châu cho cuộc trò chuyện giáo dục trong ngày đầu năm.

Thoát ra khỏi danh hiệu người đoạt giải thưởng FIELDS, Giáo sư Châu hiện được xem là một trong những người đang nỗ lực đi tìm những con đường, cách thức cho sự chuyển biến trong giáo dục.

Ngày càng xuất hiện nhiều nhóm dân sự hoạt động với khát vọng tìm đường đổi mới cho giáo dục, trong đó có nhóm Học Thế Nào (hoạt động tại website http://hocthenao.vn) của Giáo sư Ngô Bảo Châu. Trò chuyện cùng Thanh Niên, Giáo sư Châu cho biết: Ý tưởng lập nhóm Học Thế Nào nảy sinh sau sự kiện tôi có bài nói chuyện hồi đầu năm trong một chương trình do Quỹ Hòa bình quốc tế tổ chức ở Đông Nam Á. Để chuẩn bị cho bài nói chuyện đó, tôi suy nghĩ nhiều về chuyện học và chuyện dạy. Vì muốn tiếp nối suy nghĩ của mình, tôi mời một số bạn bè quen biết cùng lập một trang web, tạo một diễn đàn nghiêm túc để bàn về việc giáo dục ở VN. Nội dung thể hiện trên trang Học Thế Nào xuất phát từ sự quan tâm của bản thân mỗi chúng tôi về chủ đề học hành, đồng thời có liên quan ở một mức độ nhất định đến chủ trương đổi mới căn bản toàn diện giáo dục của nhà nước.

Qua hơn nửa năm hoạt động, Giáo sư đã thấy trang Học Thế Nào chuyển tải được phần nào kỳ vọng ban đầu của nhóm chưa?

Có một số điều đáng ghi nhận, chẳng hạn chất lượng bài vở được giới thiệu nói chung khá tốt. Trên trang Học Thế Nào, chúng tôi nói chuyện với phong cách phát biểu, trao đổi tương đối ổn định. Trong một chừng mực có thể, những người tham gia trao đổi trên trang đưa ra ý kiến của mình dựa trên trải nghiệm công việc, dựa vào suy nghĩ có lý lẽ chứ không phải xuất phát từ sự bức xúc hay sự khó chịu nhất thời nào đó.

Nhưng trong thời gian tới, ngoài việc chỉ đăng bài, sưu tầm tài liệu, nhóm cần phải chia thành các nhóm nhỏ và đầu tư thời gian để nghiên cứu một cách kỹ lưỡng hơn về những vấn đề của chính sách giáo dục đang được xã hội quan tâm.

Theo tôi, trong giáo dục, nhà nước không thể làm hết mọi việc. Có rất nhiều việc mà sáng kiến ban đầu xuất phát từ xã hội dân sự, từ những người quan tâm thực sự tới giáo dục chứ không phải làm việc theo sự chỉ đạo của nhà nước. Đó là những người muốn tổ chức công việc theo suy nghĩ của mình, có thể đúng, có thể sai, nhưng điều quan trọng là họ hành động và chúng ta có thể nhìn thấy kết quả công việc của họ. Tôi luôn cổ vũ những hoạt động được xuất phát từ những người có thiện tâm, muốn việc giáo dục cho con em của chúng ta tốt hơn. Còn nếu như có sự bất đồng quan điểm về khoa học giáo dục, về công tác giảng dạy thì cứ để thực tế chứng minh.

Sự xuất hiện những nhóm xã hội dân sự (tuy còn manh nha) trong lĩnh vực giáo dục là những dấu hiệu tích cực bởi nó thể hiện tính chất hữu cơ trong vận động xã hội. Tự thân cuộc sống đưa ra những yêu cầu, xã hội vận động theo những yêu cầu đó chứ không vận động theo chủ trương chính sách. Không ai hiểu rõ mong muốn của người dân trong việc giáo dục con cái hơn chính họ.

Nhiều trí thức phàn nàn ý kiến của họ không được cơ quan thẩm quyền tiếp thu rốt ráo. Học Thế Nào miệt mài đăng tải các ý kiến phản biện giáo dục như vậy rồi sẽ đi đến đâu? Liệu ông có nản lòng?

Nản lòng thì không. Còn chuyện ý kiến có được lắng nghe hay không thì không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của mình. Tôi tin Học Thế Nào đạt được những hiệu ứng ở mức độ nào đó, nhất là vào thời điểm hiện tại, khi mà Bộ GD-ĐT đang phải đầu tư vào việc xây dựng một chính sách giáo dục tốt hơn. Ở các nước khác họ phải bỏ ra khá nhiều tiền để thuê những công ty tư vấn, nghiên cứu các vấn đề thực trạng để đưa ra một số giải pháp.

Sau đó những người làm chính sách chỉ đơn giản chọn một trong số những giải pháp được đề xuất. Cũng gần giống như thế, Học Thế Nào tự nguyện thực hiện tư vấn cho những người làm chính sách. Tất nhiên, ngay cả các nước khác, việc tư vấn là một chuyện còn người làm chính sách quyết định như thế nào là một chuyện khác.

Written by thichhoctoan

04/02/2014 at 22:11

Posted in Đối thoại

Nói chuyện về toán ứng dụng

Ngô Bảo Châu phỏng vấn Ngô Quang Hưng

Trong năm 2013, tôi có trao đổi với nhiều người về việc làm toán ứng dụng ở Việt Nam. Những cuộc trao đổi này đem đến cho tôi nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời, nhiều quan điểm tưởng chừng như không thể dung hoà được. Tôi có cảm tưởng rằng lý do một số người có những quan niệm hơi cực đoan là bản thân họ không làm toán ứng dụng, những gì họ phát biểu phản ánh mong ước của họ chứ không phải kinh nghiệm thực tế. Tôi có chia sẻ những băn khoăn của mình với anh Ngô Quang Hưng, một người làm toán ứng dụng đúng nghĩa, hiện công tác tại Khoa Khoa học Máy tính, Đại học Bang New York ở Buffalo. Tôi thấy cuộc trao đổi này đã rất bổ ích cho tôi và vì thế muốn chia sẻ nó với độc giả của Tia sáng.

1) Hè năm ngoái (2013), ở VIASM* đã có một cuộc tranh luận khá căng về việc làm toán ứng dụng ở Việt nam. Qua cuộc tranh luận này, tôi nhận ra rằng nhận thức chung về toán ứng dụng còn rất yếu, chủ yếu ở mức định kiến của những người không làm toán ứng dụng nghĩ về toán ứng dụng. Anh Hưng có thể chia sẻ hiểu biết, kinh nghiệm của mình trong việc làm toán ứng dụng ở Mỹ được không?

Mỗi lần đọc các tranh luận về Toán ứng dụng, Toán thuần tuý, và ứng dụng toán, tôi lại nhớ đến một tranh biếm hoạ ở xkcd (trang tranh biếm hoạ rất nổi tiếng trong đám làm máy tính). Tranh đại khái nói thế này: anh tâm lý học bảo chị xã hội học là xã hội học chẳng qua là tâm lý ứng dụng, chị sinh vật học bảo tâm lý học chỉ là sinh học ứng dụng, anh hoá học nói sinh học thì là hoá học ứng dụng, chị vật lý bảo tất nhiên hoá học là vật lý ứng dụng, và nhà toán học trố mắt nhìn nhà vật lý.

Nếu ta vẽ ra cái đồ thị ảnh hưởng lẫn nhau giữa các dòng tư duy thì ta có một cái rừng khổng lồ của tri thức nhân loại. Ta không thể lấy một cái cây ở đầu tây, và một cái cành ở đầu đông của rừng, xong rồi đặt câu hỏi và thảo luận về ảnh hưởng của cây tây sang cành đông. Đọc tiếp »

Written by thichhoctoan

06/01/2014 at 12:52

Posted in Đối thoại

Tagged with

Một trang mạng mới về chủ đề giáo dục

with 42 comments

Lời giới thiệu của trang http://hocthenao.vn

Giáo dục là một chủ đề rất lớn và phức tạp, bất kể ở nước nào, trong chế độ nào hay vào thời kỳ lịch sử nào. Ảnh hưởng của giáo dục đến cộng đồng, xã hội, quốc gia và dân tộc là sâu, rộng và lâu dài.

Một chính sách giáo dục đúng đắn sẽ góp phần lớn trong việc tạo ra một xã hội, một quốc gia lành mạnh và phồn thịnh hàng trăm năm. Ngược lại, một nền giáo dục mang trên mình những sai lầm tích lũy từ hàng chục năm sẽ gây những tác hại vượt ra ngoài sức tưởng tượng.

Giải quyết những vấn nạn của giáo dục Việt Nam không hề dễ dàng và nhẹ nhàng. Nó đòi hỏi nhiều kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng, để tìm hiểu, phân tích tới tận gốc rễ của những sai lầm, nhất là sai lầm về triết lý và chính sách giáo dục, để từ đó có thể đưa ra cách giải quyết vấn đề. Nó cũng cần sự chia sẻ những phương pháp giáo dục tiến bộ, phù hợp với xã hội và con người Việt Nam; cần sự chia sẻ những kinh nghiệm làm giáo dục hiệu quả từ những cá nhân, các tổ chức giáo dục ở khu vực công và khu vực tư nhân.

Giải quyết, nhất là giải quyết rốt ráo các vấn nạn của giáo dục Việt Nam không thể do một vài người làm trong một vài ngày, mà phải cần nhiều người trong nhiều ngày.

Trang mạng Học Thế Nào (How We Learn) có kỳ vọng đóng góp vào việc tìm ra phương hướng giải quyết các vấn đề của giáo dục Việt Nam. Học Thế Nào hy vọng sẽ là nơi để những cá nhân tâm huyết với giáo dục và tương lai của đất nước gặp gỡ để cùng nghiên cứu, phân tích, thảo luận, chia sẻ và cùng đưa ra các giải pháp

Giáo dục phổ thông là một đề tài khá rộng, Học Thế Nào tạm chia các bài được đăng tải trên trang mạng của mình thành ba tuyến bài chính: Nghĩ về việc học và dạy, Nghiên cứu chính sách, Vai trò của xã hội dân sự.

Theo thời gian, cùng với sự tham gia của các chuyên gia, các nhà giáo dục và bạn đọc, trang mạng Học Thế Nào cũng sẽ tự tiến hóa về nội dung và chất lượng bài. Tùy theo sự tiến hóa ấy, các tuyến bài và chuyên mục có thể sẽ được điều chỉnh và làm chi tiết hoá.

Ngoài ra, trang mạng Học Thế Nào cũng có các tiểu mục như Góc Đọc Sách, Thư Bạn Đọc, Thư Viện.

Học Thế Nào rất mong nhận được bài viết từ các bạn. Bài viết xin gửi qua email theo địa chỉ nbt@hocthenao.vn. Chúng tôi không có quy định nào cho bài viết ngoại trừ: bài viết có nội dung phù hợp với các đề tài thảo luận trên trang Học Thế Nào, được trình bày mạch lạc, viết bằng tiếng Việt có dấu sử dụng font unicode. Học Thế Nào hoan nghênh đọc giả bình luận về các bài viết đăng trên trang trong tinh thần trao đổi kinh nghiệm, học thuật. Những bình luận thô lỗ, hoặc mang tính đả phá nặng cảm tính mà ít lý lẽ, sẽ bị loại bỏ.

Trang mạng Học Thế Nào sẽ chính thức đi vào hoạt động ngày 1/5/2013. Mong sẽ cùng đi một chặng đường dài với bạn, người còn biết ưu tư cho tương lai.

Ngô Bảo Châu, Phạm Toàn, Vũ Hà Văn

và Nhóm thực hiện

Written by thichhoctoan

17/04/2013 at 16:54

Posted in Đối thoại

Kết quả khảo sát, tổng hợp ý kiến và phân tích số liệu – CVHP

with 61 comments

CVHP chân thành cảm ơn bạn đọc đã dành thời gian trả lời Khảo sát ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992. Đã có 4800 người tham gia và trên 3400 người hoàn thành Khảo sát.

CVHP công bố với bạn đọc kết quả của cuộc khảo sát tính đến ngày 30/3/13 do trang mạng độc lập surveymonkey cung cấp, cùng với kết quả tổng hợp và phân tích của CVHP dựa trên kết quả sơ bộ của khảo sát tính đến ngày 20/3/13.

1) Kết quả khảo sát (Kết quả tính cả những người đã bắt đầu nhưng không hoàn thành Khảo sát ở đây.)

Kết quả kèm với tất cả ý kiến những người tham gia khảo sát điền thêm vào ở đây (151 trang). Có một số (nhưng rất ít) chỗ người trả lời dùng từ tục tĩu; chúng tôi xin lỗi nhưng không bỏ đi để cho khách quan.

2) Tổng hợp ý kiến của những người tham gia khảo sát.

3) Phân tích số liệu thu thập được.

Dưới đây là đồ thị minh hoạ số người hoàn thành khảo sát trong khoảng thời gian từ 1/3 đến 20/3. Có thể nhận thấy, số người tham gia đạt đến cao trào vào ngày thứ hai, sau đó giảm dần. Chỉ có một đột biến nhỏ xảy ra vào ngày 7/3/2013.

num_participants

Written by thichhoctoan

31/03/2013 at 04:38

Posted in Đối thoại

Thông báo về buổi nói chuyện: Học như thế nào?

with 33 comments

Tuần tới, tôi có hai buổi nói chuyện về chủ đề “Học như thế nào?”. Buổi đầu ở Đại học Bách khoa Hà Nội vào lúc 14:00 ngày thứ tư 13/3/2013. Buổi sau ở Đại học mở Thành phố HCM vào lúc 14:00 ngày thứ sáu 15/3/2013. Hai buổi nói chuyện này nằm trong một chương của International Peace Foundation.

Thông tin để đăng ký đến dự:

Wednesday, March 13, 2013

14:00 Keynote speech and dialogue at the Hanoi University of Science and Technology in Hanoi (Vietnam)
Information and free seat reservation:
phone (04) 3869-3796, (091) 338-2255, email trung.ngochi@hust.edu.vn

Friday, March 15, 2013

14:00 Keynote speech and dialogue at the Ho Chi Minh City Open University in Ho Chi Minh City (Vietnam)
Information and free seat reservation:
phone/fax (08) 3930-6539, email anhdiemquan@yahoo.com

Written by thichhoctoan

09/03/2013 at 09:27

Posted in Đối thoại

Khảo sát ý kiến

with 10 comments

Như dự kiến, trang Cùng Viết Hiến Pháp bắt đầu khảo sát ý kiến của bạn đọc về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992. Đây là đường dẫn để tham gia khảo sát ý kiến.

Written by thichhoctoan

01/03/2013 at 03:30

Posted in Đối thoại